Pile Su Değerse Ne Olur? Küçük Bir Islanmanın Büyük Sonuçları Olabilir mi?
Bir pilin üzerine birkaç damla su döküldüğünde çoğumuzun ilk tepkisi “Kurur, bir şey olmaz” demek oluyor. Açıkçası bu konu benim de günlük hayatta ancak bir pil ıslandığında gerçekten düşündüğüm konulardan biri. Çünkü pilin dışarıdan basit bir metal parça gibi görünmesi, içinde gerçekleşen elektrokimyasal sürecin de basit olduğu anlamına gelmiyor.
Üstelik “pile su değmesi” tek bir durumu ifade etmiyor. AA veya AAA alkalin pil ile telefonlardaki lityum iyon batarya, şarj edilebilir pil veya düğme pil aynı şekilde davranmıyor. Suyun miktarı, pilin yapısı, terminallerin açıkta olup olmaması, pilin cihazın içinde bulunup bulunmaması ve pilin hasarlı olup olmadığı sonucu değiştirebiliyor.
Bu yüzden asıl soru bence “Su pile değerse ne olur?” değil, “Hangi pile, ne kadar su ve hangi koşullarda değiyor?”
Su Pile Değdiğinde İlk Olarak Ne Olur?
Pil dış yüzeyinden ıslandığında hemen patlaması gibi bir durum genel olarak beklenmez. Asıl mesele suyun pilin elektrik bağlantılarına, kutuplarına veya cihazın iç devrelerine ulaşmasıdır.
Su, özellikle içinde çözünmüş mineraller ve tuzlar bulunan musluk suyu, tamamen yalıtkan değildir. Pilin pozitif ve negatif terminalleri arasında suyla oluşan iletken bir yol meydana gelirse istenmeyen bir elektrik akımı ortaya çıkabilir. Bu da kısa devre riskini artırabilir.
Üreticilerin uyarıları da bu noktayı destekliyor. Örneğin Duracell'in lityum düğme piline ilişkin güvenlik dokümanında hücrenin suya maruz bırakılmaması gerektiği açıkça belirtiliyor. Duracell
Alkalin bir pilde dış yüzeyin ıslanması ile pilin tamamen su içine girmesi aynı şey değildir. Ancak su pilin kutuplarına ulaşıyorsa, pil bir cihazın içindeyse veya pilde önceden fiziksel hasar bulunuyorsa risk artar.
Asıl Tehlike Suyun Kendisi mi, Kısa Devre mi?
Burada önemli bir ayrım var: Su her zaman pili doğrudan “bozan” madde değildir. Sorun çoğu zaman suyun oluşturabileceği elektriksel ve kimyasal koşullardır.
Örneğin iki terminal arasında iletken bir yol oluşursa pil normal çalışma devresinin dışında akım sağlayabilir. Pilin türüne göre bu durum ısınma, performans kaybı, sızıntı veya daha ciddi hasarlara yol açabilir.
UL Research Institutes, pil terminallerinin temizlenmesi sırasında iki terminalin birbirine temas ettirilmemesinin önemli olduğunu ve yanlış uygulamaların kısa devre, yangın veya termal kaçak gibi sonuçlara yol açabileceğini belirtiyor. UL Research Institutes
Burada “su değdi = kesinlikle yangın çıkar” demek de doğru olmaz. Modern pillerde çeşitli güvenlik mekanizmaları bulunuyor. Özellikle kaliteli lityum iyon hücrelerde aşırı akım, aşırı sıcaklık ve aşırı gerilim gibi durumları sınırlamak için tasarlanmış koruma sistemleri mevcut. UL Research Institutes
Dolayısıyla risk var, fakat riskin düzeyi pilin tasarımına ve olayın koşullarına bağlı.
Lityum İyon Pil Islanırsa Neden Daha Fazla Dikkat Gerekiyor?
Günümüzde “pil” denildiğinde yalnızca kumanda pilini düşünmemek gerekiyor. Telefon, tablet, dizüstü bilgisayar, elektrikli bisiklet, scooter, kablosuz kulaklık ve elektrikli otomobillerde lityum iyon teknolojisinin farklı türleri kullanılıyor.
Lityum iyon pillerde sorun yalnızca elektriksel kısa devre değildir. Hücrenin iç yapısında meydana gelen hasar, kontrolsüz ısınmaya yani termal kaçak olarak adlandırılan sürece dönüşebilir. UL Research Institutes, iç kısa devreler dahil çeşitli arızaların termal kaçağa yol açabileceğini; bunun çok yüksek sıcaklık, gaz çıkışı, duman ve yangınla sonuçlanabileceğini belirtiyor. UL Research Institutes
Bu nedenle suyla temas etmiş, şişmiş, aşırı ısınmış, delinmiş veya fiziksel olarak zarar görmüş bir lityum iyon bataryayı sıradan bir pil gibi değerlendirmemek gerekiyor.
NFPA da hasarlı veya yanlış kullanılan lityum iyon pillerin yangın çıkarabileceği ve patlama riski oluşturabileceği konusunda tüketicileri uyarıyor. NFPA
Islanan Pil Kurursa Yeniden Kullanılabilir mi?
Forumlarda en çok tartışılabilecek noktalardan biri burası.
“Kuruduysa sorun yoktur” yaklaşımı her pil için güvenilir değil. Dış yüzeyin kuruması, içeride veya terminallerde oluşmuş kimyasal kalıntıların ortadan kalktığı anlamına gelmeyebilir.
Özellikle musluk suyu, deniz suyu veya başka mineraller içeren sıvılar söz konusu olduğunda geride iletken veya aşındırıcı kalıntılar kalabilir. Pil bir elektronik cihazın içindeyse asıl hasar pilin kendisinden ziyade cihazın devrelerinde ortaya çıkabilir.
Duracell de ıslanmış veya üzerinde beyaz toz benzeri madde bulunan bir pille karşılaşıldığında teması sınırlamayı ve pili uygun şekilde çıkarmaya yönelik hareket etmeyi öneriyor. Duracell
Benim açımdan burada en mantıklı yaklaşım, özellikle lityum iyon bataryalarda “kurudu, tekrar takayım” şeklinde otomatik bir varsayım yapmamak. Pilde şişme, ısınma, koku, sızıntı veya deformasyon varsa konu artık basit bir ıslanma meselesi olmaktan çıkıyor.
Peki Gelecekte Piller Suya Karşı Daha Dayanıklı Olacak mı?
Bence bu sorunun cevabı büyük ölçüde evet; fakat bunun nedeni yalnızca pillerin kendisinin değişmesi olmayacak.
Elektronik cihazların suya ve toza karşı daha dayanıklı hale gelmesi zaten uzun süredir devam eden bir eğilim. Gelecekte özellikle telefonlar, giyilebilir cihazlar, elektrikli bisikletler ve otomobiller açısından batarya paketlerinin çevresel koşullardan daha iyi izole edilmesi beklenebilir.
Ancak burada önemli bir nokta var: Su geçirmez cihaz ile su geçirmez pil aynı şey değildir.
Üreticiler gelecekte hücreleri daha güvenli ayıran paketleme sistemlerine, daha iyi sızdırmazlığa, daha gelişmiş batarya yönetim sistemlerine ve arızayı önceden algılayan sensörlere daha fazla yatırım yapabilir. UL'nin mevcut araştırmaları bile batarya güvenliğinde hücre seviyesindeki ayırıcılardan batarya yönetim sistemlerine kadar birden fazla koruma katmanının önemini gösteriyor. UL Research Institutes
Bir pilin üzerine birkaç damla su döküldüğünde çoğumuzun ilk tepkisi “Kurur, bir şey olmaz” demek oluyor. Açıkçası bu konu benim de günlük hayatta ancak bir pil ıslandığında gerçekten düşündüğüm konulardan biri. Çünkü pilin dışarıdan basit bir metal parça gibi görünmesi, içinde gerçekleşen elektrokimyasal sürecin de basit olduğu anlamına gelmiyor.
Üstelik “pile su değmesi” tek bir durumu ifade etmiyor. AA veya AAA alkalin pil ile telefonlardaki lityum iyon batarya, şarj edilebilir pil veya düğme pil aynı şekilde davranmıyor. Suyun miktarı, pilin yapısı, terminallerin açıkta olup olmaması, pilin cihazın içinde bulunup bulunmaması ve pilin hasarlı olup olmadığı sonucu değiştirebiliyor.
Bu yüzden asıl soru bence “Su pile değerse ne olur?” değil, “Hangi pile, ne kadar su ve hangi koşullarda değiyor?”
Su Pile Değdiğinde İlk Olarak Ne Olur?
Pil dış yüzeyinden ıslandığında hemen patlaması gibi bir durum genel olarak beklenmez. Asıl mesele suyun pilin elektrik bağlantılarına, kutuplarına veya cihazın iç devrelerine ulaşmasıdır.
Su, özellikle içinde çözünmüş mineraller ve tuzlar bulunan musluk suyu, tamamen yalıtkan değildir. Pilin pozitif ve negatif terminalleri arasında suyla oluşan iletken bir yol meydana gelirse istenmeyen bir elektrik akımı ortaya çıkabilir. Bu da kısa devre riskini artırabilir.
Üreticilerin uyarıları da bu noktayı destekliyor. Örneğin Duracell'in lityum düğme piline ilişkin güvenlik dokümanında hücrenin suya maruz bırakılmaması gerektiği açıkça belirtiliyor. Duracell
Alkalin bir pilde dış yüzeyin ıslanması ile pilin tamamen su içine girmesi aynı şey değildir. Ancak su pilin kutuplarına ulaşıyorsa, pil bir cihazın içindeyse veya pilde önceden fiziksel hasar bulunuyorsa risk artar.
Asıl Tehlike Suyun Kendisi mi, Kısa Devre mi?
Burada önemli bir ayrım var: Su her zaman pili doğrudan “bozan” madde değildir. Sorun çoğu zaman suyun oluşturabileceği elektriksel ve kimyasal koşullardır.
Örneğin iki terminal arasında iletken bir yol oluşursa pil normal çalışma devresinin dışında akım sağlayabilir. Pilin türüne göre bu durum ısınma, performans kaybı, sızıntı veya daha ciddi hasarlara yol açabilir.
UL Research Institutes, pil terminallerinin temizlenmesi sırasında iki terminalin birbirine temas ettirilmemesinin önemli olduğunu ve yanlış uygulamaların kısa devre, yangın veya termal kaçak gibi sonuçlara yol açabileceğini belirtiyor. UL Research Institutes
Burada “su değdi = kesinlikle yangın çıkar” demek de doğru olmaz. Modern pillerde çeşitli güvenlik mekanizmaları bulunuyor. Özellikle kaliteli lityum iyon hücrelerde aşırı akım, aşırı sıcaklık ve aşırı gerilim gibi durumları sınırlamak için tasarlanmış koruma sistemleri mevcut. UL Research Institutes
Dolayısıyla risk var, fakat riskin düzeyi pilin tasarımına ve olayın koşullarına bağlı.
Lityum İyon Pil Islanırsa Neden Daha Fazla Dikkat Gerekiyor?
Günümüzde “pil” denildiğinde yalnızca kumanda pilini düşünmemek gerekiyor. Telefon, tablet, dizüstü bilgisayar, elektrikli bisiklet, scooter, kablosuz kulaklık ve elektrikli otomobillerde lityum iyon teknolojisinin farklı türleri kullanılıyor.
Lityum iyon pillerde sorun yalnızca elektriksel kısa devre değildir. Hücrenin iç yapısında meydana gelen hasar, kontrolsüz ısınmaya yani termal kaçak olarak adlandırılan sürece dönüşebilir. UL Research Institutes, iç kısa devreler dahil çeşitli arızaların termal kaçağa yol açabileceğini; bunun çok yüksek sıcaklık, gaz çıkışı, duman ve yangınla sonuçlanabileceğini belirtiyor. UL Research Institutes
Bu nedenle suyla temas etmiş, şişmiş, aşırı ısınmış, delinmiş veya fiziksel olarak zarar görmüş bir lityum iyon bataryayı sıradan bir pil gibi değerlendirmemek gerekiyor.
NFPA da hasarlı veya yanlış kullanılan lityum iyon pillerin yangın çıkarabileceği ve patlama riski oluşturabileceği konusunda tüketicileri uyarıyor. NFPA
Islanan Pil Kurursa Yeniden Kullanılabilir mi?
Forumlarda en çok tartışılabilecek noktalardan biri burası.
“Kuruduysa sorun yoktur” yaklaşımı her pil için güvenilir değil. Dış yüzeyin kuruması, içeride veya terminallerde oluşmuş kimyasal kalıntıların ortadan kalktığı anlamına gelmeyebilir.
Özellikle musluk suyu, deniz suyu veya başka mineraller içeren sıvılar söz konusu olduğunda geride iletken veya aşındırıcı kalıntılar kalabilir. Pil bir elektronik cihazın içindeyse asıl hasar pilin kendisinden ziyade cihazın devrelerinde ortaya çıkabilir.
Duracell de ıslanmış veya üzerinde beyaz toz benzeri madde bulunan bir pille karşılaşıldığında teması sınırlamayı ve pili uygun şekilde çıkarmaya yönelik hareket etmeyi öneriyor. Duracell
Benim açımdan burada en mantıklı yaklaşım, özellikle lityum iyon bataryalarda “kurudu, tekrar takayım” şeklinde otomatik bir varsayım yapmamak. Pilde şişme, ısınma, koku, sızıntı veya deformasyon varsa konu artık basit bir ıslanma meselesi olmaktan çıkıyor.
Peki Gelecekte Piller Suya Karşı Daha Dayanıklı Olacak mı?
Bence bu sorunun cevabı büyük ölçüde evet; fakat bunun nedeni yalnızca pillerin kendisinin değişmesi olmayacak.
Elektronik cihazların suya ve toza karşı daha dayanıklı hale gelmesi zaten uzun süredir devam eden bir eğilim. Gelecekte özellikle telefonlar, giyilebilir cihazlar, elektrikli bisikletler ve otomobiller açısından batarya paketlerinin çevresel koşullardan daha iyi izole edilmesi beklenebilir.
Ancak burada önemli bir nokta var: Su geçirmez cihaz ile su geçirmez pil aynı şey değildir.
Üreticiler gelecekte hücreleri daha güvenli ayıran paketleme sistemlerine, daha iyi sızdırmazlığa, daha gelişmiş batarya yönetim sistemlerine ve arızayı önceden algılayan sensörlere daha fazla yatırım yapabilir. UL'nin mevcut araştırmaları bile batarya güvenliğinde hücre seviyesindeki ayırıcılardan batarya yönetim sistemlerine kadar birden fazla koruma katmanının önemini gösteriyor. UL Research Institutes